النجم

وَٱلنَّجْمِ إِذَا هَوَىٰ

wal-najmi idhā hawā

سوگند به ستاره، آنگاه كه افول كند

مَا ضَلَّ صَاحِبُكُمْ وَمَا غَوَىٰ

mā ḍalla ṣāḥibukum wamā ghawā

که یار شما [= محمد صلی الله علیه وسلم] هرگز گمراه نشده و به راه تباهى نیفتاده است؛

وَمَا يَنطِقُ عَنِ ٱلْهَوَىٰٓ

wamā yanṭiqu ʿani l-hawā

و از روی هوای نفس سخن نمی‌گوید.

إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْىٌۭ يُوحَىٰ

in huwa illā waḥyun yūḥā

[آنچه می‌گوید] نیست جز وحی [الهی] که به [او] وحی می‌شود.

عَلَّمَهُۥ شَدِيدُ ٱلْقُوَىٰ

ʿallamahu shadīdu l-quwā

[جبرئیل که فرشته‌اى است] پُرتوان، به او آموزش داده است.

ذُو مِرَّةٍۢ فَٱسْتَوَىٰ

dhū mirratin fa-is'tawā

[همان فرشتۀ] خوش‌منظری كه [با چهرۀ حقیقی‌اش در برابر پیامبر] ایستاد.

وَهُوَ بِٱلْأُفُقِ ٱلْأَعْلَىٰ

wahuwa bil-ufuqi l-aʿlā

در حالی که او در افق بالا [در آسمان] قرار داشت.

ثُمَّ دَنَا فَتَدَلَّىٰ

thumma danā fatadallā

سپس [جبرئیل] نزدیک شد؛ و نزدیک‌تر؛

فَكَانَ قَابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنَىٰ

fakāna qāba qawsayni aw adnā

تا آنکه [فاصلۀ او با پیامبر] به اندازۀ طول دو کمان یا کمتر بود.

فَأَوْحَىٰٓ إِلَىٰ عَبْدِهِۦ مَآ أَوْحَىٰ

fa-awḥā ilā ʿabdihi mā awḥā

آنگاه [آن فرشتۀ بزرگوار] آنچه را که باید به بندۀ الله وحی می‌کرد، وحی نمود.

مَا كَذَبَ ٱلْفُؤَادُ مَا رَأَىٰٓ

mā kadhaba l-fuādu mā raā

آنچه را که [پیامبر] دید، قلبش دروغ نپنداشت.

أَفَتُمَـٰرُونَهُۥ عَلَىٰ مَا يَرَىٰ

afatumārūnahu ʿalā mā yarā

آیا با او دربارۀ آنچه می‌بیند مجادله می‌کنید؟

وَلَقَدْ رَءَاهُ نَزْلَةً أُخْرَىٰ

walaqad raāhu nazlatan ukh'rā

در حقیقت، پیامبر یک بار دیگر نیز آن فرشته را [به صورت كامل] مشاهده كرده بود.

عِندَ سِدْرَةِ ٱلْمُنتَهَىٰ

ʿinda sid'rati l-muntahā

در كنارِ [درخت بزرگ] «سِدرةُ المُنتَهی» [در آسمان هفتم]

عِندَهَا جَنَّةُ ٱلْمَأْوَىٰٓ

ʿindahā jannatu l-mawā

که آرامشگاه بهشت، همان‌جاست.

إِذْ يَغْشَى ٱلسِّدْرَةَ مَا يَغْشَىٰ

idh yaghshā l-sid'rata mā yaghshā

آنگاه كه هاله‌اى آن درخت را پوشانده بود.

مَا زَاغَ ٱلْبَصَرُ وَمَا طَغَىٰ

mā zāgha l-baṣaru wamā ṭaghā

چشم [پیامبر، به چپ و راست] منحرف نشد و [از حد] تجاوز نكرد.

لَقَدْ رَأَىٰ مِنْ ءَايَـٰتِ رَبِّهِ ٱلْكُبْرَىٰٓ

laqad raā min āyāti rabbihi l-kub'rā

به راستی که او برخی از بزرگ‌ترین نشانه‌هاى پروردگارش را [در آنجا] مشاهده كرد.

أَفَرَءَيْتُمُ ٱللَّـٰتَ وَٱلْعُزَّىٰ

afara-aytumu l-lāta wal-ʿuzā

[ای مشرکان،] آیا «لات» و «عُزّی» را دیده‌اید؟

وَمَنَوٰةَ ٱلثَّالِثَةَ ٱلْأُخْرَىٰٓ

wamanata l-thālithata l-ukh'rā

و «مَنات» آن سومین [نمادِ بی‌ارزش] را؟ [آیا هیچ سود و زیانی به شما می‌رسانند؟]

أَلَكُمُ ٱلذَّكَرُ وَلَهُ ٱلْأُنثَىٰ

alakumu l-dhakaru walahu l-unthā

آیا [ادعا می‌کنید كه] فرزند پسر برای شماست و دختر برای الله؟

تِلْكَ إِذًۭا قِسْمَةٌۭ ضِيزَىٰٓ

til'ka idhan qis'matun ḍīzā

در این صورت، تقسیمی ناعادلانه است.

إِنْ هِىَ إِلَّآ أَسْمَآءٌۭ سَمَّيْتُمُوهَآ أَنتُمْ وَءَابَآؤُكُم مَّآ أَنزَلَ ٱللَّهُ بِهَا مِن سُلْطَـٰنٍ ۚ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ وَمَا تَهْوَى ٱلْأَنفُسُ ۖ وَلَقَدْ جَآءَهُم مِّن رَّبِّهِمُ ٱلْهُدَىٰٓ

in hiya illā asmāon sammaytumūhā antum waābāukum mā anzala l-lahu bihā min sul'ṭānin in yattabiʿūna illā l-ẓana wamā tahwā l-anfusu walaqad jāahum min rabbihimu l-hudā

این[نماد]ها فقط اسم‌هایی [بى‌معنا] هستند كه خود و پدرانتان با آنها [معبودهاى دروغین خود را] نام نهاده‌اید و الله هیچ دلیلی [بر حقانیت این کار] نازل نکرده است. [مشرکان، در اعتقاداتشان] فقط پیرو گمان و خواسته‌های دلِ خویشند؛ حال آنكه [موجبات] هدایت، از جانب پروردگارشان بر آنان رسیده است.

أَمْ لِلْإِنسَـٰنِ مَا تَمَنَّىٰ

am lil'insāni mā tamannā

آیا انسان هر چه [از شفاعت این معبودان باطل] آرزو کند برایش میسر است؟

فَلِلَّهِ ٱلْـَٔاخِرَةُ وَٱلْأُولَىٰ

falillahi l-ākhiratu wal-ūlā

دنیا و آخرت از آنِ الله است [و به هر کس، هر چه را صلاح بداند می‌بخشد].

۞ وَكَم مِّن مَّلَكٍۢ فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ لَا تُغْنِى شَفَـٰعَتُهُمْ شَيْـًٔا إِلَّا مِنۢ بَعْدِ أَن يَأْذَنَ ٱللَّهُ لِمَن يَشَآءُ وَيَرْضَىٰٓ

wakam min malakin fī l-samāwāti lā tugh'nī shafāʿatuhum shayan illā min baʿdi an yadhana l-lahu liman yashāu wayarḍā

چه بسیار فرشتگانی در آسمان‌ها هستند كه شفاعتشان به هیچ وجه سودمند نخواهد بود؛ مگر پس از آنكه الله، براى هر کس که بخواهد و راضی باشد، اجازه دهد.

إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِٱلْـَٔاخِرَةِ لَيُسَمُّونَ ٱلْمَلَـٰٓئِكَةَ تَسْمِيَةَ ٱلْأُنثَىٰ

inna alladhīna lā yu'minūna bil-ākhirati layusammūna l-malāikata tasmiyata l-unthā

كسانى كه به آخرت باور ندارند، بر فرشتگان الهی نام دختر می‌گذارند [و آنان را دختران الله مى‌دانند].

وَمَا لَهُم بِهِۦ مِنْ عِلْمٍ ۖ إِن يَتَّبِعُونَ إِلَّا ٱلظَّنَّ ۖ وَإِنَّ ٱلظَّنَّ لَا يُغْنِى مِنَ ٱلْحَقِّ شَيْـًۭٔا

wamā lahum bihi min ʿil'min in yattabiʿūna illā l-ẓana wa-inna l-ẓana lā yugh'nī mina l-ḥaqi shayan

آنان در موردِ این امر، [کاملاً] بى‌اطلاعند [و] فقط از حدس و گمان پیروی می‌کنند؛ در حالى كه براى [شناخت] حقیقت، گمان كافى نیست.

فَأَعْرِضْ عَن مَّن تَوَلَّىٰ عَن ذِكْرِنَا وَلَمْ يُرِدْ إِلَّا ٱلْحَيَوٰةَ ٱلدُّنْيَا

fa-aʿriḍ ʿan man tawallā ʿan dhik'rinā walam yurid illā l-ḥayata l-dun'yā

پس [ای پیامبر،] تو نیز از كسى كه از یاد ما روى گردانده و فقط [لذت‌های] زندگى دنیا را مى‌خواهد، روى برتاب.

ذَٰلِكَ مَبْلَغُهُم مِّنَ ٱلْعِلْمِ ۚ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِۦ وَهُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ ٱهْتَدَىٰ

dhālika mablaghuhum mina l-ʿil'mi inna rabbaka huwa aʿlamu biman ḍalla ʿan sabīlihi wahuwa aʿlamu bimani ih'tadā

نهایت درک و فهمشان همین است. بی‌تردید، پروردگارت به حال كسانى كه از راه او منحرف شده‌اند آگاه‌تر است؛ و نیز به حال راه‌یافتگان.

وَلِلَّهِ مَا فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَمَا فِى ٱلْأَرْضِ لِيَجْزِىَ ٱلَّذِينَ أَسَـٰٓـُٔوا۟ بِمَا عَمِلُوا۟ وَيَجْزِىَ ٱلَّذِينَ أَحْسَنُوا۟ بِٱلْحُسْنَى

walillahi mā fī l-samāwāti wamā fī l-arḍi liyajziya alladhīna asāū bimā ʿamilū wayajziya alladhīna aḥsanū bil-ḥus'nā

هر چه در آسمان‌ها و زمین است، از آنِ الله است؛ [راه خیر و شر را به انسان ارائه كرد] تا بدكاران را در برابر رفتارشان كیفر دهد و نیكوكاران را [با نعمت‌های بهشت] پاداش نیكو عطا نماید.

ٱلَّذِينَ يَجْتَنِبُونَ كَبَـٰٓئِرَ ٱلْإِثْمِ وَٱلْفَوَٰحِشَ إِلَّا ٱللَّمَمَ ۚ إِنَّ رَبَّكَ وَٰسِعُ ٱلْمَغْفِرَةِ ۚ هُوَ أَعْلَمُ بِكُمْ إِذْ أَنشَأَكُم مِّنَ ٱلْأَرْضِ وَإِذْ أَنتُمْ أَجِنَّةٌۭ فِى بُطُونِ أُمَّهَـٰتِكُمْ ۖ فَلَا تُزَكُّوٓا۟ أَنفُسَكُمْ ۖ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ ٱتَّقَىٰٓ

alladhīna yajtanibūna kabāira l-ith'mi wal-fawāḥisha illā l-lamama inna rabbaka wāsiʿu l-maghfirati huwa aʿlamu bikum idh ansha-akum mina l-arḍi wa-idh antum ajinnatun fī buṭūni ummahātikum falā tuzakkū anfusakum huwa aʿlamu bimani ittaqā

و [نیز براى] کسانی كه از گناهان بزرگ و بی‌حیایی‌ها اجتناب می‌ورزند؛ مگر لغزش‌های كم‌اهمیت [و گناهان صغیره که با توبه و عبادت بخشوده می‌شوند] كه آمرزشِ پروردگارت گسترده است؛ از همان دَم كه شما را از زمین پدید آورد و آنگاه كه به صورت جنین در شكم مادرانتان بودید، به [طبیعتِ] شما آگاه‌تر [از خودتان] است؛ پس خودستایى نكنید، كه او تعالی به حال پرهیزگاران داناتر است.

أَفَرَءَيْتَ ٱلَّذِى تَوَلَّىٰ

afara-ayta alladhī tawallā

آیا آن کسی را که [از حق] روی برتافت دیده‌ای؟

وَأَعْطَىٰ قَلِيلًۭا وَأَكْدَىٰٓ

wa-aʿṭā qalīlan wa-akdā

و‌ اندكى انفاق كرد و [سپس] خوددارى نمود.

أَعِندَهُۥ عِلْمُ ٱلْغَيْبِ فَهُوَ يَرَىٰٓ

aʿindahu ʿil'mu l-ghaybi fahuwa yarā

آیا علم غیب دارد و [آینده را] مى‌بیند؟

أَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمَا فِى صُحُفِ مُوسَىٰ

am lam yunabba bimā fī ṣuḥufi mūsā

آیا از مطالب كتاب آسمانى موسى باخبر نشده است؟

وَإِبْرَٰهِيمَ ٱلَّذِى وَفَّىٰٓ

wa-ib'rāhīma alladhī waffā

و [از تعلیمات] ابراهیم، كه حق [رسالت و بندگى ما] را به تمامى ادا كرد،

أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌۭ وِزْرَ أُخْرَىٰ

allā taziru wāziratun wiz'ra ukh'rā

که هیچ ‌گناهکاری بارِ گناه دیگری را بر دوش نخواهد کشید؛

وَأَن لَّيْسَ لِلْإِنسَـٰنِ إِلَّا مَا سَعَىٰ

wa-an laysa lil'insāni illā mā saʿā

و اینكه انسان فقط ثمرۀ تلاش [و نیت] خود را خواهد داشت؛

وَأَنَّ سَعْيَهُۥ سَوْفَ يُرَىٰ

wa-anna saʿyahu sawfa yurā

و اینكه بى‌گمان، تلاش او [در محاسبۀ اعمالش در روز قیامت،] منظور خواهد شد؛

ثُمَّ يُجْزَىٰهُ ٱلْجَزَآءَ ٱلْأَوْفَىٰ

thumma yuj'zāhu l-jazāa l-awfā

آنگاه پاداشش را به تمامى خواهند داد،

وَأَنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ ٱلْمُنتَهَىٰ

wa-anna ilā rabbika l-muntahā

و اینکه بازگشت [همۀ امور] به سوی پروردگار توست؛

وَأَنَّهُۥ هُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَىٰ

wa-annahu huwa aḍḥaka wa-abkā

و اوست که می‌خندانَد و می‌گریانَد؛

وَأَنَّهُۥ هُوَ أَمَاتَ وَأَحْيَا

wa-annahu huwa amāta wa-aḥyā

و اوست که می‌میرانَد و [در آخرت] زنده می‌کند؛

وَأَنَّهُۥ خَلَقَ ٱلزَّوْجَيْنِ ٱلذَّكَرَ وَٱلْأُنثَىٰ

wa-annahu khalaqa l-zawjayni l-dhakara wal-unthā

و هموست كه زوج نر و ماده را می‌آفریند؛

مِن نُّطْفَةٍ إِذَا تُمْنَىٰ

min nuṭ'fatin idhā tum'nā

از نطفه‌اى كه [در رحِم] ریخته می‌شود؛

وَأَنَّ عَلَيْهِ ٱلنَّشْأَةَ ٱلْأُخْرَىٰ

wa-anna ʿalayhi l-nashata l-ukh'rā

و پدیدآوردن دوبارۀ آنها [در قیامت نیز بر عهدۀ] الله است.

وَأَنَّهُۥ هُوَ أَغْنَىٰ وَأَقْنَىٰ

wa-annahu huwa aghnā wa-aqnā

و اوست که [شما را] بى‌نیاز می‌کند و سرمایه می‌بخشد؛

وَأَنَّهُۥ هُوَ رَبُّ ٱلشِّعْرَىٰ

wa-annahu huwa rabbu l-shiʿ'rā

و اوست که پروردگار [ستارۀ] «شِعْرىٰ» است؛

وَأَنَّهُۥٓ أَهْلَكَ عَادًا ٱلْأُولَىٰ

wa-annahu ahlaka ʿādan l-ūlā

و اوست که قوم عاد را در گذشته هلاک کرد؛

وَثَمُودَا۟ فَمَآ أَبْقَىٰ

wathamūdā famā abqā

و قوم ثمود را [نیز نابود کرد] و [هیچ یک از آنان را] باقی نگذاشت.

وَقَوْمَ نُوحٍۢ مِّن قَبْلُ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ هُمْ أَظْلَمَ وَأَطْغَىٰ

waqawma nūḥin min qablu innahum kānū hum aẓlama wa-aṭghā

و قوم نوح را كه ستمكارتر و سركش‌تر بودند نیز پیش از آن [هلاک نمود]؛

وَٱلْمُؤْتَفِكَةَ أَهْوَىٰ

wal-mu'tafikata ahwā

و شهرهاى زیر و روشده [قوم لوط] را [بالا برد و] درهم كوبید؛

فَغَشَّىٰهَا مَا غَشَّىٰ

faghashāhā mā ghashā

و آنان را [با باران سنگ] ـ چنان كه باید ـ فروپوشانید؛

فَبِأَىِّ ءَالَآءِ رَبِّكَ تَتَمَارَىٰ

fabi-ayyi ālāi rabbika tatamārā

حال [اى انسان،] در مورد كدام یک از نعمت‌های پروردگارت تردید روا مى‌دارى [و مجادله می‌کنی]؟

هَـٰذَا نَذِيرٌۭ مِّنَ ٱلنُّذُرِ ٱلْأُولَىٰٓ

hādhā nadhīrun mina l-nudhuri l-ūlā

این [پیامبر نیز] هشداردهنده‌اى است از [گروه] هشداردهندگان پیشین.

أَزِفَتِ ٱلْـَٔازِفَةُ

azifati l-āzifatu

قیامت نزدیک شد؛

لَيْسَ لَهَا مِن دُونِ ٱللَّهِ كَاشِفَةٌ

laysa lahā min dūni l-lahi kāshifatun

و هیچ کس ـ جز الله ـ نمی‌تواند آن را آشکار ‌کند [و سختی‌هایش را برطرف سازد].

أَفَمِنْ هَـٰذَا ٱلْحَدِيثِ تَعْجَبُونَ

afamin hādhā l-ḥadīthi taʿjabūna

[ای مشرکان،] آیا از این سخن در شگفتید؟

وَتَضْحَكُونَ وَلَا تَبْكُونَ

wataḍḥakūna walā tabkūna

و [به آیات قرآن] مى‌خندید و [از شنیدنِ هشدارهایش نمی‌ترسید و] اشک نمى‌ریزید؟

وَأَنتُمْ سَـٰمِدُونَ

wa-antum sāmidūna

و در حال غفلت و غرور هستید؟

فَٱسْجُدُوا۟ لِلَّهِ وَٱعْبُدُوا۟ ۩

fa-us'judū lillahi wa-uʿ'budū

پس [همگی] برای الله سجده کنید و [تنها] او را عبادت کنید.