الإنسان
Al-Insan
The Human
هَلْ أَتَىٰ عَلَى ٱلْإِنسَـٰنِ حِينٌۭ مِّنَ ٱلدَّهْرِ لَمْ يَكُن شَيْـًۭٔا مَّذْكُورًا
hal atā ʿalā l-insāni ḥīnun mina l-dahri lam yakun shayan madhkūran
یقیناً زمانی طولانی بر انسان گذشت که چیزی [مهم و] قابل ذکری نبود.
إِنَّا خَلَقْنَا ٱلْإِنسَـٰنَ مِن نُّطْفَةٍ أَمْشَاجٍۢ نَّبْتَلِيهِ فَجَعَلْنَـٰهُ سَمِيعًۢا بَصِيرًا
innā khalaqnā l-insāna min nuṭ'fatin amshājin nabtalīhi fajaʿalnāhu samīʿan baṣīran
به راستی ما انسان را از نطفۀ مختلطی آفریدیم، او را میآزماییم؛ از این رو] او را شنوای بینا قرار دادیم.
إِنَّا هَدَيْنَـٰهُ ٱلسَّبِيلَ إِمَّا شَاكِرًۭا وَإِمَّا كَفُورًا
innā hadaynāhu l-sabīla immā shākiran wa-immā kafūran
همانا ما راه را به او نشان دادیم؛ خواه سپاسگزار باشد یا ناسپاس.
إِنَّآ أَعْتَدْنَا لِلْكَـٰفِرِينَ سَلَـٰسِلَا۟ وَأَغْلَـٰلًۭا وَسَعِيرًا
innā aʿtadnā lil'kāfirīna salāsilā wa-aghlālan wasaʿīran
به راستی که ما زنجیرها و بندها و آتش سوزان برای کافران مهیا کردهایم.
إِنَّ ٱلْأَبْرَارَ يَشْرَبُونَ مِن كَأْسٍۢ كَانَ مِزَاجُهَا كَافُورًا
inna l-abrāra yashrabūna min kasin kāna mizājuhā kāfūran
بیگمان، نیکوکاران [در بهشت] از جامی مینوشند که آمیخته به کافور است.
عَيْنًۭا يَشْرَبُ بِهَا عِبَادُ ٱللَّهِ يُفَجِّرُونَهَا تَفْجِيرًۭا
ʿaynan yashrabu bihā ʿibādu l-lahi yufajjirūnahā tafjīran
[از] چشمهای که بندگان [خاص] الله از آن مینوشند؛ [هر وقت و] هر جا بخواهند آن [چشمه] را جاری میسازند.
يُوفُونَ بِٱلنَّذْرِ وَيَخَافُونَ يَوْمًۭا كَانَ شَرُّهُۥ مُسْتَطِيرًۭا
yūfūna bil-nadhri wayakhāfūna yawman kāna sharruhu mus'taṭīran
[بندگان نیکوکار] به نذر وفا میکنند و از روزی میترسند که [عذاب و] شرّ آن فراگیر است.
وَيُطْعِمُونَ ٱلطَّعَامَ عَلَىٰ حُبِّهِۦ مِسْكِينًۭا وَيَتِيمًۭا وَأَسِيرًا
wayuṭ'ʿimūna l-ṭaʿāma ʿalā ḥubbihi mis'kīnan wayatīman wa-asīran
و غذا را با اینکه [نیاز و] دوست دارند به مستمند و یتیم و اسیر میبخشند.
إِنَّمَا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ ٱللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنكُمْ جَزَآءًۭ وَلَا شُكُورًا
innamā nuṭ'ʿimukum liwajhi l-lahi lā nurīdu minkum jazāan walā shukūran
[و در دل میگویند:] «ما فقط به خاطر الله به شما غذا میدهیم؛ نه از شما پاداشی میخواهیم و نه سپاسی.
إِنَّا نَخَافُ مِن رَّبِّنَا يَوْمًا عَبُوسًۭا قَمْطَرِيرًۭا
innā nakhāfu min rabbinā yawman ʿabūsan qamṭarīran
همانا ما از پروردگارمان میترسیم، [از عذابِ] روزی که تُرشروی و دشوار است».
فَوَقَىٰهُمُ ٱللَّهُ شَرَّ ذَٰلِكَ ٱلْيَوْمِ وَلَقَّىٰهُمْ نَضْرَةًۭ وَسُرُورًۭا
fawaqāhumu l-lahu sharra dhālika l-yawmi walaqqāhum naḍratan wasurūran
پس الله آنان را از [سختی و] شرِ آن روز نگه داشت و خرّمی و شادمانی به آنان بخشید.
وَجَزَىٰهُم بِمَا صَبَرُوا۟ جَنَّةًۭ وَحَرِيرًۭا
wajazāhum bimā ṣabarū jannatan waḥarīran
و به [پاداش] صبری که کردند، بهشت و [لباسهای] حریر [بهشتی] به آنان پاداش داد.
مُّتَّكِـِٔينَ فِيهَا عَلَى ٱلْأَرَآئِكِ ۖ لَا يَرَوْنَ فِيهَا شَمْسًۭا وَلَا زَمْهَرِيرًۭا
muttakiīna fīhā ʿalā l-arāiki lā yarawna fīhā shamsan walā zamharīran
در آنجا بر تختها[ی زیبا] تکیه کردهاند؛ نه [حرارتِ] آفتابی در آنجا میبینند و نه [سوزِ] سرمایی،
وَدَانِيَةً عَلَيْهِمْ ظِلَـٰلُهَا وَذُلِّلَتْ قُطُوفُهَا تَذْلِيلًۭا
wadāniyatan ʿalayhim ẓilāluhā wadhullilat quṭūfuhā tadhlīlan
و سایههایش بر آنان فروافتاده و میوههایش [برای چیدن] در دسترس [و آسان] است.
وَيُطَافُ عَلَيْهِم بِـَٔانِيَةٍۢ مِّن فِضَّةٍۢ وَأَكْوَابٍۢ كَانَتْ قَوَارِيرَا۠
wayuṭāfu ʿalayhim biāniyatin min fiḍḍatin wa-akwābin kānat qawārīrā
و ظرفهای سیمین [غذا] و کاسههای بلورین [نوشیدنی]، در گِرداگرد آنان، گردانده میشود.
قَوَارِيرَا۟ مِن فِضَّةٍۢ قَدَّرُوهَا تَقْدِيرًۭا
qawārīrā min fiḍḍatin qaddarūhā taqdīran
[کاسههای] بلورینی از نقره که آنها را به اندازۀ مناسب، [لبریز و] آماده کردهاند؛
وَيُسْقَوْنَ فِيهَا كَأْسًۭا كَانَ مِزَاجُهَا زَنجَبِيلًا
wayus'qawna fīhā kasan kāna mizājuhā zanjabīlan
و در آنجا از جامهایی سیراب میشوند که آمیزهاش زَنجبیل است.
عَيْنًۭا فِيهَا تُسَمَّىٰ سَلْسَبِيلًۭا
ʿaynan fīhā tusammā salsabīlan
[این جامها، از] چشمهای در آنجا که سَلسَبیل نامیده میشود [پر میشوند]؛
۞ وَيَطُوفُ عَلَيْهِمْ وِلْدَٰنٌۭ مُّخَلَّدُونَ إِذَا رَأَيْتَهُمْ حَسِبْتَهُمْ لُؤْلُؤًۭا مَّنثُورًۭا
wayaṭūfu ʿalayhim wil'dānun mukhalladūna idhā ra-aytahum ḥasib'tahum lu'lu-an manthūran
و همواره نوجوانانی جاودانه بر گِردشان میچرخند که هر گاه آنها را ببینی، گمان میکنی مرواریدِ پراکنده هستند.
وَإِذَا رَأَيْتَ ثَمَّ رَأَيْتَ نَعِيمًۭا وَمُلْكًۭا كَبِيرًا
wa-idhā ra-ayta thamma ra-ayta naʿīman wamul'kan kabīran
و چون [به هر سَمتی] بنگری، نعمت بسیار و فرمانرواییِ عظیمی آنجا میبینی.
عَـٰلِيَهُمْ ثِيَابُ سُندُسٍ خُضْرٌۭ وَإِسْتَبْرَقٌۭ ۖ وَحُلُّوٓا۟ أَسَاوِرَ مِن فِضَّةٍۢ وَسَقَىٰهُمْ رَبُّهُمْ شَرَابًۭا طَهُورًا
ʿāliyahum thiyābu sundusin khuḍ'run wa-is'tabraqun waḥullū asāwira min fiḍḍatin wasaqāhum rabbuhum sharāban ṭahūran
بر آنان [= بهشتیان] لباسهایی سبزرنگ از دیبای نازک و دیبای ضخیم [پوشانده شده] است، و با دستبندهایی از نقره آراسته شدهاند، و پروردگارشان شراب پاک به آنان مینوشانَد.
إِنَّ هَـٰذَا كَانَ لَكُمْ جَزَآءًۭ وَكَانَ سَعْيُكُم مَّشْكُورًا
inna hādhā kāna lakum jazāan wakāna saʿyukum mashkūran
[و به آنها گفته میشود:] «این [نعمتها،] پاداش شماست، و [بدانید که] از سعی و کوشش شما قدردانی شده است».
إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ ٱلْقُرْءَانَ تَنزِيلًۭا
innā naḥnu nazzalnā ʿalayka l-qur'āna tanzīlan
[ای پیامبر،] یقیناً ما قرآن را به صورت تدریجی بر تو نازل کردیم؛
فَٱصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ وَلَا تُطِعْ مِنْهُمْ ءَاثِمًا أَوْ كَفُورًۭا
fa-iṣ'bir liḥuk'mi rabbika walā tuṭiʿ min'hum āthiman aw kafūran
پس بر حُکم پروردگارت شکیبا باش و از هیچ یک از گناهکاران و بیدینان آنان فرمان مبر.
وَٱذْكُرِ ٱسْمَ رَبِّكَ بُكْرَةًۭ وَأَصِيلًۭا
wa-udh'kuri is'ma rabbika buk'ratan wa-aṣīlan
و صبح و شام، نامِ پروردگارت را یاد کن.
وَمِنَ ٱلَّيْلِ فَٱسْجُدْ لَهُۥ وَسَبِّحْهُ لَيْلًۭا طَوِيلًا
wamina al-layli fa-us'jud lahu wasabbiḥ'hu laylan ṭawīlan
و [نیز] بخشی از شب برایش سجده کن [و نماز بگزار]، و در بخش بلندی از شب، او را تسبیح گوی.
إِنَّ هَـٰٓؤُلَآءِ يُحِبُّونَ ٱلْعَاجِلَةَ وَيَذَرُونَ وَرَآءَهُمْ يَوْمًۭا ثَقِيلًۭا
inna hāulāi yuḥibbūna l-ʿājilata wayadharūna warāahum yawman thaqīlan
بیگمان، اینان [= کافران] دنیای زودگذر را دوست دارند و روز سختی [را که در پیش دارند] پشت سر خود رها میکنند [و به آن اهمیت نمیدهند].
نَّحْنُ خَلَقْنَـٰهُمْ وَشَدَدْنَآ أَسْرَهُمْ ۖ وَإِذَا شِئْنَا بَدَّلْنَآ أَمْثَـٰلَهُمْ تَبْدِيلًا
naḥnu khalaqnāhum washadadnā asrahum wa-idhā shi'nā baddalnā amthālahum tabdīlan
ما آنها را آفریدیم و پیوند وجودشان را محکم کردیم، و هر زمان که بخواهیم، جای آنان را به [گروه دیگری] همانندشان میدهیم.
إِنَّ هَـٰذِهِۦ تَذْكِرَةٌۭ ۖ فَمَن شَآءَ ٱتَّخَذَ إِلَىٰ رَبِّهِۦ سَبِيلًۭا
inna hādhihi tadhkiratun faman shāa ittakhadha ilā rabbihi sabīlan
بیگمان، این یادآوری [و پند] است؛ پس هر کس که بخواهد، راهی به سوی پروردگارش برگزیند.
وَمَا تَشَآءُونَ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًۭا
wamā tashāūna illā an yashāa l-lahu inna l-laha kāna ʿalīman ḥakīman
و تا الله اراده نکند، [شما چیزی را] نخواهید خواست. بیگمان، الله دانای حکیم است؛
يُدْخِلُ مَن يَشَآءُ فِى رَحْمَتِهِۦ ۚ وَٱلظَّـٰلِمِينَ أَعَدَّ لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًۢا
yud'khilu man yashāu fī raḥmatihi wal-ẓālimīna aʿadda lahum ʿadhāban alīman
هر کس را که بخواهد، در رحمت خود وارد میکند؛ و عذاب دردناکی برای ستمکاران آماده کرده است.